Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk kokuyu daha geniş gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise ince tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ve not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan fazla fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.